Države članice Evropske unije od petka, 10. aprila 2026. godine, u potpunosti prelaze na primjenu sistema ulaska i izlaska, EES, čime se završava prelazni period i uvodi isključivo digitalna evidencija prelazaka vanjskih granica šengenskog prostora.

Sistem od tog datuma zamjenjuje dosadašnje ručno pečatiranje pasoša za državljane trećih zemalja koji u Schengen dolaze na kratkotrajni boravak.

Kako je saopćilo Ministarstvo unutrašnjih poslova Hrvatske, za građane Hrvatske i ostale državljane Evropske unije nema većih promjena, osim dodatnog sigurnosnog aspekta. Najvažnije novine odnose se na putnike iz zemalja koje nisu članice EU, jer će se ubuduće digitalno bilježiti podaci iz putnih isprava, vrijeme i mjesto ulaska i izlaska, kao i biometrijski podaci poput fotografije lica i otisaka prstiju.

Hrvatski ministar unutrašnjih poslova Davor Božinović naveo je da novi sistem omogućava preciznije praćenje dozvoljenog boravka, lakše otkrivanje prekoračenja boravka, ali i efikasnije prepoznavanje falsifikovanih dokumenata i pokušaja zloupotrebe identiteta. Dodatna novost je i razmjena podataka među državama članicama u stvarnom vremenu, što bi, prema ocjeni evropskih institucija, trebalo ojačati sigurnost na vanjskim granicama Schengena.

Evropska komisija je ranije objavila da je postepeno uvođenje EES-a počelo 12. oktobra 2025. godine u 29 evropskih zemalja, a od 10. aprila 2026. sistem je postao potpuno operativan na svim vanjskim graničnim prijelazima država koje ga koriste. Prema podacima Komisije, tokom prelaznog perioda evidentirano je više od 45 miliona prelazaka granice, uz više od 24.000 odbijenih ulazaka i stotine slučajeva sigurnosnih provjera koje su dovele do zabrane ulaska.

EES je jedan od ključnih evropskih informacionih sistema za upravljanje granicama, a njegov cilj je modernizacija graničnih procedura za državljane trećih zemalja koji u šengenski prostor dolaze na kraći boravak. Evropske institucije navode da bi novi model, uz veću sigurnost, trebao dugoročno ubrzati i sam proces granične kontrole, iako su u početnoj fazi, posebno tokom ljetne sezone, moguća duža čekanja zbog uzimanja biometrijskih podataka.

(Rtv Slon)